Blog voor lerarenopleiders

Archief

MyTalentCompass: Van student tot startende werknemer

Het is algemeen bekend dat de transitie van de opleiding naar het werkveld niet altijd vlekkeloos verloopt en heel wat uitdagingen met zich meebrengt. Het werkveld is soms ontevreden met de breedte en de diepte van de competenties die pas afgestudeerden verworven hebben en de starters van hun kant voelen zich niet goed voorbereid wanneer het er op de werkplek anders aan toegaat dan ze vanuit hun opleiding verwacht hadden (Akkerman & Bakker, 2011). Het onderwijsontwikkelingsproject MyTalentcompass heeft de ambitie een begeleidingsinstrument met bijhorende begeleidingspraktijk te ontwikkelen en te testen die in verschillende opleidingen en op hun respectievelijke werkvloeren kunnen gebruikt worden. Dit dubbele gebruik, de koppeling van coaching aan het instrument en de gezamenlijke uitwerking door studenten/starters – opleiders en vertegenwoordigers van het werkveld maken dit project vernieuwend. Het ‘Kompas’ moet studenten en startende werknemers een persoonlijk richtinggevend instrument bieden dat de transitie faciliteert en expertiseontwikkeling en levenslang leren duurzaam stimuleert. Dit project wordt momenteel uitgerold in vier studiegebieden van de Odisee hogeschool: Onderwijs, Industriële wetenschappen en technologie –Continue reading »

0 comments

STEMschool

STEM@school is een Vlaams onderzoeksproject dat loopt over de KU Leuven en de U Antwerpen. Het doel van het project is om leerlingen uit het middelbaar onderwijs meer bewust te maken van het nut van wetenschapppen, wiskunde, technologie en engineering door deze geïntegreerd en op een probleemoplossende manier aan te bieden. Binnen het onderzoek gaan verschillende doctoraatsstudenten op zoek naar het effect van deze didactiek op het cognitieve en affectieve gebied van leerlingen, de invloed van en op de leerkracht ervan, de evaluatie, de transfermogelijkheden van de leerlingen en het ontwikkelen van lesmateriaal. Meer informatie: bij de onderzoekers (leen.goovaerts@kuleuven.be) of op www.stematschool.be

0 comments

Rotary en Toekomst – Wetenschap en Techniek

Het Rotary-project “Rotary & Toekomst – Wetenschap & Techniek” wil kinderen van jongs af aan warm maken voor STEM-gerelateerde studierichtingen en beroepen via de levensechte setting van een bedrijf. In een grootschalig attitudeonderzoek ging het Expertisecentrum (EC) Onderwijsinnovatie van de Hogeschool VIVES het belang na van een bedrijfsbezoek en de voorbereiding ervan voor de attitude van kinderen (10-12 jaar) voor techniek. Gedurende de voorbije twee jaar namen 1116 leerlingen uit 51 scholen via het Rotary-project deel aan het onderzoek. Het onderzoek toont een aantal opmerkelijke resultaten. De belangrijkste vaststelling is dat meisjes hun interesse in techniek afneemt wanneer het bedrijfsbezoek niet voorbereid of gekaderd wordt in de klas, evenals hun ambitie voor een technische job. Een positieve evolutie van hun attitude voor techniek wordt echter vastgesteld wanneer er sprake is van een voorbereiding van het bezoek in de klas. Deze vaststelling kan in verband gebracht worden met de internationale ROSE-studie (Sjøberg & Schreiner, 2008) waaruit blijkt dat meisjes weinig interesse tonen voor onderwerpen zoals machines, de werking van motoren, …Continue reading »

0 comments

Leerstrategieën en de lerarenopleiding

Onderzoek in de cognitieve psychologie levert informatie op over strategieën die het leren van leerlingen verbeteren. Hiervan zijn distributed practice (DP) en retrieval practice (RP) de meest effectieve leerstrategieën (Dunlosky, Rawson, Marsh, Nathan, & Willingham, 2013). DP-onderzoek laat zien dat studie- en oefensessies beter verspreid kunnen worden over tijd in plaats gegroepeerd in één ononderbroken sessie (Carpenter, 2017). RP-onderzoek laat zien dat informatie uit het geheugen ophalen (bijvoorbeeld via zelftest) tot beter en langer onthouden van informatie leidt dan herlezen (Karpicke, 2017). Indien leraren hiervan op de hoogte zijn, kunnen ze hun leerlingen stimuleren effectiever te studeren. Om inzicht te krijgen hoe toekomstige leraren geïnformeerd worden over deze leerstrategieën, werd het schriftelijke studiemateriaal dat gebruikt wordt binnen de lerarenopleidingen geanalyseerd als een empirische indicator voor hun opportunity to learn (kans om te leren). Een content analysis werd uitgevoerd uit op 61 schriftelijke bronnen van 44 lerarenopleidingen met een 3 punts-scoringsrubric, gebaseerd op drie criteria: (1) definitie van de strategieën, met een verklaring waarom ze effectief zijn, (2) richtlijnen voor deContinue reading »

0 comments

Formatieve evaluatie in modernevreemdetalenonderwijs

Om de leerresultaten van leerlingen te optimaliseren is het belangrijk dat leerkrachten weten waar leerlingen staan in hun leerproces. Formatieve evaluatie geeft leerkrachten de kans om zicht te krijgen op welke kennis en vaardigheden leerlingen hebben verworven. Het laat toe om leerlingen te informeren welke vooruitgang ze hebben geboekt en hoe ze verder tot leren kunnen komen. Daarnaast geeft formatieve evaluatie leerkrachten de mogelijkheid om na te gaan op welke gebieden leerlingen meer begeleiding dan wel verdieping nodig hebben. Dit is in het bijzonder van belang voor het modernevreemdetalenonderwijs waar de verschillen in voorkennis en niveau tussen leerlingen doorgaans groter zijn dan in andere vakken. De professionaliseringsnood van taalleerkrachten op vlak van formatieve evaluatie blijkt echter groot te zijn. Leerkrachten zitten met vragen hoe het leren van leerlingen zichtbaar te maken, op welke manier goede feedback te geven en tegelijkertijd de werkdruk haalbaar te houden. Met dit project willen we tegemoet komen aan bovenstaande noden. Het project heeft als doel om leerkrachten te ondersteunen om formatieve evaluatie te integreren inContinue reading »

0 comments

Schoolbrede activiteiten als integraal onderdeel tijdens stages

Tijdens hun opleiding tot leraar is het belangrijk dat studenten en cursisten de kans krijgen om in de vorm van stages alle facetten van de lerarenopdracht te verkennen. Naast het oefenen en zich bekwamen inzake hun taak als lesgever, moeten ze daartoe ook kunnen proeven van het bredere team- en schoolgebeuren. Dit kan door hen tijdens de stages een aantal ‘schoolbrede activiteiten’ te laten opnemen. Hoe dit kan, hebben wij verkend tijdens het project “Samen stages duurzaam organiseren” dat kadert binnen het ‘Transitiefonds Lerarenopleidingen 2017’. In dit project hebben de lerarenopleidingen van de Katholieke Hogeschool VIVES, CVO CREO campus Kortrijk, CVO VTI Brugge en de Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen van de KU Leuven samen met vijf scholengemeenschappen in de provincie West-Vlaanderen verkend welke schoolbrede activiteiten zinvol en haalbaar zijn om op te nemen tijdens de opleiding tot leraar. Dit resulteerde in de uitwerking van een gezamenlijk gedragen aanpak en de ontwikkeling van enkele faciliterende instrumenten, met name: ‘inspiratiefiches’ waarin schoolbrede activiteiten worden toegelicht, een generiek ‘keuzeraster’ waarin deze schoolbredeContinue reading »

0 comments

Filosoferen integreren in natuur-en techniekonderwijs

Het stimuleren van het kritisch en logisch denken bij leerlingen wordt door beleidsmakers, pedagogen en didactici als een centraal doel geponeerd. Kritisch en logisch denken is echter bijna even moeilijk te evalueren als het valt te definiëren. Wij lichten toe hoe filosoferen toelaat om denkhoudingen van leerlingen aan de oppervlakte te brengen en hoe dit zou kunnen helpen deze denkhoudingen te evalueren. Filosoferen is een methode die leerlingen prikkelt om samen een antwoord te zoeken op een filosofische vraag. Diverse studies geven aan dat het filosoferen het logisch, kritisch en creatief denken van leerlingen stimuleert. In het kader van het onderzoeksproject FiloZoo aan Odiseehogeschool werd de methodiek van het filosoferen geïntegreerd in het natuur- en techniekonderwijs voor kinderen en jongeren van het basisonderwijs en de eerste graad secundair. Het doel hierbij is de denkhoudingen van leerlingen te stimuleren, met name het argumenteren, onderzoeken, verwonderen, denken over kennis en twijfelen. De FiloZoo-methode werd geïmplementeerd en geëvalueerd in samenwerking met 19 basisscholen. Studenten uit de lerarenopleidingen basis- en secundair onderwijs waren tijdensContinue reading »

0 comments

Autonomie-ondersteunend lesgeven in de praktijk

Vandaag de dag worden leerkrachten uitgedaagd om leerlingen blijvend te motiveren. Omdat motivatie zo’n complex begrip is met veel beïnvloedende factoren vraagt het van leerkrachten beslissingsvermogen, veel creativiteit en flexibiliteit om hierop in te spelen. Met dit project proberen we leerkrachten te ondersteunen in het zoeken naar manieren om motivatie te bevorderen. Autonomie-ondersteunend lesgeven is een mogelijke manier. Hoewel onderzoeksresultaten aantonen dat een autonomie-ondersteunende context een positief effect heeft op motivatie en leerprestaties van leerlingen, geeft het Departement van Onderwijs en Vorming aan dat het vormgeven van zulke context niet eenvoudig is in de dagelijkse praktijk. Zo zorgen de talrijke regels, afspraken, verplicht uniform curriculum, gestandaardiseerd toetssysteem etc., ervoor dat het voor leerkrachten geen evidentie is om een autonomie-ondersteunende context te creëren (Kessels, 2013). Tevens is het opvallend dat de wetenschappelijke literatuur over ‘autonomie-ondersteunend lesgeven in secundair onderwijs’ karig blijft in het aanbieden van concrete voorbeelden. Met ons onderzoek spelen we in op de ondersteuningsbehoefte die leerkrachten ervaren bij het ontwerpen van een motiverende context. We gaan eerst na hoeContinue reading »

0 comments

Zij-instromers

In de verkorte lerarenopleiding zal vanaf september 2019 een grotere heterogeniteit aan profielen instromen aan de hogescholen en universiteiten. Zij-instromers beschikken over heel wat bagage die, mits goed ingezet, een positieve rol kan spelen in de opleiding. In het samenwerkingsverband tussen twee hogescholen (UCLL, Odisee) en twee CVO’s (CVO VTI Leuven, CVO Lethas) ontwikkelen we een instrument om met deze heterogeniteit om te gaan. Het doel van dit project is om een gepaste leeromgeving vorm te geven met intake- en trajectbegeleidingsactiviteiten enerzijds en aanpassingen in de opleiding zelf anderzijds. In de eerste fase brachten we de eigenheid van de zij-instromer in kaart op basis van literatuur, andere onderzoeksprojecten en good practices. Dit resulteerde in dertien variabelen. Onze aannames en nuances werden in de tweede fase gecheckt. Enerzijds aan de hand van focusgesprekken met studenten, alumni, trajectbegeleiders en lectoren, anderzijds tijdens samenkomsten met een resonantiegroep en met onze stuurgroep. Hieruit bleek dat de variabele ‘beweegredenen en verwachtingen van de zij-instromer’ het meest bepalend is voor slaagkansen van de zij-instromer. De grootsteContinue reading »

0 comments